Shumica e vonesave në blerjen e një banese nuk vijnë nga paratë. Vijnë nga një dokument që mungon dhe që zbulohet vetëm kur është vonë — te sporteli i kadastrit, pasi pagesa është kryer.
Te noteri
Për nënshkrimin e kontratës së shitblerjes, të dyja palët duhet të paraqiten me dokumente identifikimi origjinale. Kur palët janë të martuara, kërkohet edhe dëshmia e gjendjes civile; për personat e pamartuar kërkohet ekstrakti përkatës.
Shitësi duhet të sjellë certifikatën e pronësisë të lëshuar nga Zyra Kadastrale Komunale. Kur prona ndahet ose kur kufijtë kanë rëndësi, nevojitet edhe kopja e planit nga sektori i gjeodezisë.
Nëse dikush vepron në emër të një pale tjetër, duhet autorizim i rregullt — dokument i nënshkruar që e lejon atë person të veprojë në emër të pronarit.
Në Zyrën Kadastrale Komunale
Për regjistrimin e bartjes së pronësisë dorëzohet formulari i kërkesës bashkë me kontratën e noterizuar dhe dokumentet që e mbështesin atë. Kërkohet gjithashtu dëshmia se tatimi në pronë është i rregulluar dhe dëshmia e pagesës së tarifës për regjistrim.
Kërkesa duhet të identifikojë saktësisht pronën me numrin identifikues. Një adresë e përshkruar me fjalë nuk mjafton — nëse njësia nuk identifikohet si duhet, kjo është vetvetiu arsye refuzimi.
Rastet e veçanta
Kur prona vjen nga trashëgimia, baza e regjistrimit është aktvendimi i trashëgimisë. Kur ka pasur kontest, baza është vendimi i gjykatës. Kur prona është e ngarkuar me hipotekë, shkarkimi kërkon dokumentin që dëshmon se detyrimi është përmbushur.
Për blerësit që nuk janë shtetas të Kosovës, në vend të numrit personal identifikues kërkohet kopja e pasaportës.
Këshilla praktike
Mblidhini dokumentet përpara se të bini dakord për datën e nënshkrimit, jo pas. Certifikata e pronësisë duhet të jetë e freskët — një kopje e vjetër nuk tregon barrët e regjistruara në ndërkohë. Dhe mos u mjaftoni me premtimin se "dokumentet janë në rregull"; kërkojini t'i shihni.
Kërkesat për dokumente ndryshojnë me ndryshimin e legjislacionit dhe mund të zbatohen ndryshe sipas komunës. Konfirmojeni listën te noteri ose te ZKK-ja e komunës suaj para se të filloni.